Wat is auto exporteren en wanneer is het verplicht?
Auto exporteren betekent dat u een voertuig dat in Nederland geregistreerd staat, definitief naar het buitenland overbrengt. Dit kan gaan om een auto die u verkoopt aan een koper in Duitsland, België, of zelfs buiten de Europese Unie. In alle gevallen geldt één vaste regel: elke export van een Nederlands geregistreerd voertuig is afmeldplichtig bij de RDW.
De verplichting geldt zodra het voertuig Nederland definitief verlaat en in een ander land wordt geregistreerd of in gebruik genomen. Het maakt niet uit of het gaat om een personenauto, bestelauto, motor, aanhanger of camper. Zodra u het voertuig niet meer in Nederland gebruikt en laat registreren, bent u verplicht dit bij de RDW te melden.
Wie dit niet doet, riskeert serieuze financiële gevolgen: u blijft aansprakelijk voor de motorrijtuigenbelasting (MRB) zolang het voertuig op uw naam staat. Boetes die in het buitenland worden gemaakt met het voertuig kunnen ook op u worden verhaald indien de tenaamstelling niet is gewijzigd.
Export versus tijdelijk buitenland rijden
Rijdt u tijdelijk met uw Nederlandse auto naar het buitenland — voor vakantie of werk — dan hoeft u niets te melden. Exporteren houdt in dat het voertuig definitief in het buitenland wordt geregistreerd of blijft. Zolang het voertuig in Nederland geregistreerd blijft en u de MRB betaalt, mag u er vrij mee reizen.
Stap-voor-stap: RDW afmelding bij export
De RDW afmelding is de meest cruciale stap bij elke auto-export. Het beëindigt de Nederlandse tenaamstelling en stopt de motorrijtuigenbelasting automatisch op de datum van afmelding. Hieronder de volledige procedure:
Controleer de tenaamstelling
Zorg dat het voertuig op uw naam staat in het RDW-register. Staat het op naam van een ander? Dan moet eerst de tenaamstelling worden overgedragen voordat u kunt afmelden. U kunt dit controleren via het kentekencheck op de RDW-website.
Kies uw afmeldmethode
U kunt de auto afmelden via de RDW-website (online, met DigiD), persoonlijk bij een RDW-kantoor, of via een erkend intermediair zoals Kenteken Administratie. Online afmelden is de snelste route: de afmelding is direct verwerkt na bevestiging.
Lever kentekenbewijs in
Bij afmelding voor export levert u het kentekenbewijs deel I (de kentekencard) in. Dit is het plastic kaartje dat in de auto aanwezig was. Deel II (het registerblad) was al overhandigd bij de laatste eigendomsoverdracht. Bewaar een kopie van het bewijs van afmelding.
Lever de kentekenplaten in
Tegelijk met de afmelding levert u de kentekenplaten in bij een RDW-erkend inleverpunt (zoals een kentekenplaatvervaardiger of garagebedrijf). De platen worden geregistreerd als ingeleverd en mogen daarna niet meer gebruikt worden.
Ontvang het exportcertificaat
Na de afmelding ontvangt u van de RDW een exportcertificaat (ook wel vrijwaringsbewijs bij export genoemd). Dit document bewijst dat het voertuig is afgemeld en niet meer op uw naam staat. U heeft dit nodig voor de BPM teruggaaf aanvraag bij de Belastingdienst.
Meld op de juiste datum af
De afmelddatum bepaalt tot wanneer u MRB betaalt en vanaf wanneer uw aansprakelijkheid eindigt. Meld u altijd af op de dag dat het voertuig Nederland verlaat of op de dag van overdracht aan de koper, niet eerder en niet later. Terugwerkende kracht is bij de RDW niet mogelijk.
Kentekenplaten bij export: inleveren of bewaren?
Over de kentekenplaten bestaan veel misverstanden. De regels zijn echter duidelijk en hangen af van het bestemmingsland.
Export buiten de EU
Bij export naar een land buiten de Europese Unie — zoals Marokko, de Verenigde Staten of West-Afrika — geldt een harde verplichting: de Nederlandse kentekenplaten moeten worden ingeleverd bij een RDW-erkend inleverpunt. U mag het voertuig niet met Nederlandse platen buiten Nederland rijden nadat de afmelding is verwerkt.
Export binnen de EU
Bij export naar een EU-land — zoals Duitsland, Spanje of Polen — mag het voertuig in sommige gevallen tijdelijk met de Nederlandse platen rijden tijdens het transport naar het bestemmingsland, mits u beschikt over een geldig vervoerbewijs en de afmelding is geregistreerd. Zodra het voertuig in het bestemmingsland wordt geregistreerd, vervallen de Nederlandse platen definitief en moeten ze worden ingeleverd of vernietigd.
Platen inleverpunten
Kentekenplaten kunt u inleveren bij een RDW-erkende kentekenplaatvervaardiger. Dit zijn bedrijven die ook nieuwe kentekenplaten maken — u vindt ze via de RDW-website op de zoekpagina voor erkende bedrijven. Inleveren is gratis. U ontvangt een bewijs van inlevering, dat u zorgvuldig moet bewaren.
Eendagskenteken als tijdelijke oplossing
Moet het voertuig na afmelding nog worden verplaatst voor transport of inspectie? Dan kunt u een eendagskenteken aanvragen. Hiermee mag het voertuig één dag legaal over de weg rijden. Meer hierover leest u in het onderdeel "Eendagskenteken voor transport" verderop in dit artikel.
BPM teruggaaf bij export
Dit is voor veel exporteurs het financieel meest interessante onderdeel van de procedure. BPM (Belasting van Personenauto's en Motorrijwielen) is een Nederlandse belasting die wordt geheven bij de eerste registratie van een voertuig in Nederland. Bij export verlaat het voertuig Nederland definitief — en dan heeft u recht op teruggaaf van de nog aanwezige BPM-restwaarde.
Wanneer heeft u recht op BPM teruggaaf?
U heeft recht op BPM teruggaaf als aan de volgende voorwaarden is voldaan:
- Het voertuig is een personenauto, bestelauto of motor waarvoor bij eerste registratie BPM is betaald.
- Het voertuig wordt definitief geëxporteerd en in een ander land geregistreerd.
- U heeft het voertuig afgemeld bij de RDW en beschikt over een exportcertificaat.
- Het voertuig is op het moment van export niet te oud — voertuigen ouder dan circa 25 jaar hebben doorgaans geen of nauwelijks BPM-restwaarde meer.
Hoe wordt de BPM teruggaaf berekend?
De hoogte van de teruggaaf is afhankelijk van de dagwaarde van het voertuig op het moment van export, uitgedrukt als percentage van de nieuwwaarde. Hoe hoger de restwaarde, hoe meer BPM u terugkrijgt. De Belastingdienst maakt hierbij gebruik van de NWBV-tabel (Netto Waarde Bijzondere Verbruiksbelasting) of een erkende taxatiewaarde.
| Leeftijd voertuig | Geschatte restwaarde | BPM teruggaaf kans |
|---|---|---|
| 0–2 jaar | 70–90% van nieuwwaarde | Hoog |
| 3–5 jaar | 45–65% van nieuwwaarde | Goed |
| 6–10 jaar | 20–40% van nieuwwaarde | Matig |
| 11–25 jaar | 5–20% van nieuwwaarde | Beperkt |
| Ouder dan 25 jaar | <5% van nieuwwaarde | Minimaal |
BPM teruggaaf aanvragen via de Belastingdienst
De aanvraag voor BPM teruggaaf doet u via een export-aangifte bij de Belastingdienst. U dient deze aangifte in vóórdat het voertuig Nederland verlaat, of uiterlijk op de dag van vertrek. De benodigde documenten voor de aanvraag zijn:
- Het RDW-exportcertificaat (bewijs van afmelding)
- Het kentekenbewijs (deel I en deel II)
- Een geldig identiteitsbewijs
- Een taxatierapport (bij gebruik van werkelijke dagwaarde in plaats van tabeltarief)
- Bewijs van eigendom en exportbestemming (koopcontract, vrachtbrief)
Na goedkeuring van de aanvraag keert de Belastingdienst de BPM-restwaarde uit op uw bankrekening. De verwerkingstijd bedraagt doorgaans 4 tot 8 weken.
Welke documenten heeft u nodig voor export?
Een succesvolle auto-export staat of valt met de juiste papieren. Ontbrekende documenten leiden tot vertragingen bij de douane of registratieproblemen in het bestemmingsland. Hieronder een volledig overzicht van de documenten die u nodig heeft:
Verplichte Nederlandse documenten
- Kentekenbewijs deel I (kentekencard) — wordt ingeleverd bij de RDW afmelding.
- Kentekenbewijs deel II (registerblad) — het grote papieren document. Nodig voor de eigendomsoverdracht in het buitenland.
- RDW-exportcertificaat — bewijst dat het voertuig is afgemeld in Nederland. Vereist voor BPM teruggaaf en voor registratie in het bestemmingsland.
COC-document (Certificate of Conformity)
Een COC-verklaring is een Europees document dat aantoont dat het voertuig voldoet aan de technische eisen voor registratie in de EU. Veel EU-landen eisen dit document bij import van een voertuig uit een ander EU-land. U kunt het COC aanvragen via de importeur of fabrikant van het voertuig, of via een intermediair. Het document is voertuigspecifiek en bevat onder meer het chassisnummer, motorgegevens en emissiewaarden.
Inspectiecertificaat of APK-rapport
Sommige landen — met name buiten de EU — eisen een technisch inspectiecertificaat om te bewijzen dat het voertuig rijklaar en veilig is. Dit is doorgaans een recent APK-rapport of een specifieke exportkeuring bij een erkende instantie. Informeer altijd bij het bestemmingsland welke eisen gelden, want deze verschillen sterk per land.
Douanedocumenten bij export buiten de EU
Bij export buiten de EU heeft u ook te maken met douaneformaliteiten. U moet aangifte doen bij de Nederlandse Douane en een uitvoerdocument (EX1 of vereenvoudigd uitvoerdocument) laten opstellen. Dit is verplicht voor elk voertuig met een waarde boven de €1.000. De Douane is onderdeel van de Belastingdienst en werkt samen met de RDW bij exportcontroles.
Documenten per bestemmingsland kunnen verschillen
De vereiste documenten hangen sterk af van het land waarnaar u exporteert. Landen als Duitsland, België en Oostenrijk accepteren eenvoudig het RDW-exportcertificaat. Landen als Marokko, Nigeria of de VS hebben eigen importeisen en kunnen extra certificaten, vertalingen of apostilles vereisen. Laat u goed informeren door een specialist voor uw specifieke exportbestemming.
Eendagskenteken voor transport bij export
Een veelvoorkomende situatie bij export: het voertuig is al afgemeld bij de RDW (en heeft dus geen geldige kentekenplaten meer), maar moet toch nog over de weg worden verplaatst — bijvoorbeeld van uw adres naar de haven, een exporteur of de grens. In dat geval heeft u een eendagskenteken nodig.
Wanneer heeft u een eendagskenteken nodig?
U heeft een eendagskenteken nodig als het voertuig na afmelding of met ingeleverde platen nog over de openbare weg moet rijden. Dit geldt ook voor voertuigen die naar een keuring, taxateur of inspecteur moeten worden gebracht in het kader van de exportprocedure.
Wat kost een eendagskenteken en hoe vraagt u het aan?
De kosten voor een eendagskenteken bedragen circa €14,00 tot €30,00, afhankelijk van het voertuigtype en de aanbieder. U vraagt het aan via de RDW-website (met DigiD) of via een erkend intermediair. Het kenteken is geldig voor één kalenderdag en mag alleen worden gebruikt voor de geregistreerde rit. U ontvangt bijbehorende kentekenplaten die na gebruik worden ingenomen of vernietigd.
Let op: een eendagskenteken is geen verlenging van de reguliere registratie. Het voertuig is en blijft afgemeld voor normaal gebruik; het eendagskenteken geeft uitsluitend toestemming voor één specifieke verplaatsing op één dag.
Veelgemaakte fouten bij auto export
Exporteren lijkt eenvoudig, maar in de praktijk gaan er regelmatig dingen mis. Hieronder de meest voorkomende fouten en hoe u ze voorkomt:
Fout 1: BPM teruggaaf vergeten aanvragen
Dit is verreweg de duurste fout. Veel exporteurs vergeten de BPM teruggaaf aan te vragen, of doen dit na de wettelijke termijn. De export-aangifte voor BPM moet worden ingediend vóór of op de dag van vertrek. Achteraf aanvragen is niet mogelijk. Voor een auto van twee jaar oud kan dit een teruggaaf van duizenden euro's schelen.
Fout 2: Te laat afmelden bij de RDW
Sommige eigenaren melden hun voertuig pas weken na vertrek af, in de veronderstelling dat dit terugwerkend kan. Dat is niet zo. U betaalt MRB over alle dagen tot de afmelddatum. Meld altijd af op de dag van export.
Fout 3: Kentekenplaten niet ingeleverd
Wie de platen niet inlevert, loopt het risico dat ze door derden worden gebruikt. Als de platen later opduiken bij een misdrijf of een verkeersovertreding, kan dit tot problemen leiden. Lever de platen altijd in bij een erkend inleverpunt en bewaar het bewijs van inlevering.
Fout 4: Verkeerde of ontbrekende documenten bij douane
Ontbrekende exportdocumenten leiden tot vasthouden van het voertuig aan de grens of in de haven. Zorg dat u alle documenten compleet en correct heeft voordat het voertuig vertrekt. Laat documenten van tevoren controleren door een specialist als u niet zeker bent.
Fout 5: Auto exporteren zonder COC-document
Als de koper in het buitenland het voertuig wil registreren en er is geen COC beschikbaar, kan de registratie worden geweigerd. Het achteraf aanvragen van een COC is tijdrovend en kostbaar. Regel het COC altijd vóór de export, zodat de koper direct kan registreren bij aankomst.
Let op bij export naar handelspartners
Verkoopt u regelmatig voertuigen voor export? Dan kan de Belastingdienst u aanmerken als ondernemer voor de BPM. Dit heeft gevolgen voor de manier waarop u BPM aangeeft en terug kunt vragen. Laat u in dat geval adviseren door een fiscalist gespecialiseerd in voertuigbelastingen.